از جمله اين تحولات تغييردولت در ژاپن بود وحزب دموکراتيک توانست پس از گذشت بيش از نيم قرن به حکومت حزب ليبرال دموکراتيک در اين کشور خاتمه دهد و قدرت در ژاپن را به طور کامل در اختيار بگيرد.
با روي کار آمدن حزب دموکراتيک به رهبري " يوکيو هاتوياما " روند جديدي در سياست خارجي ژاپن شکل گرفت که از جمله آنها تلاش براي نزديکي هرچه بيشتر به کشورهاي واقع در آسيا و به ويژه در شرق آسيا و ارايه طرحي مبني بر تشکيل اتحاديه کشورهاي شرق آسيا از سوي نخست وزير اين کشور بود.
جمهوري اسلامي ايران و ژاپن دو کشور دوست و داراي روابط ديرينه و تاريخي در شرق و غرب آسيا هستند و سال گذشته ميلادي (2009) هشتادمين سالگرد برقراري روابط رسمي سياسي ميان دو کشور بود و به همين مناسبت نيز برنامه هاي بسياري در تهران و توکيو برگزار شد.
از جمله اين برنامه ها، برگزاري مراسم آغاز هشتادمين سالگرد برقراري روابط رسمي سياسي ميان جمهوري اسلامي ايران و ژاپن با حضور وزراي امور خارجه دو کشور در سفارتخانه هاي ايران در توکيو و ژاپن در تهران بود.
در مراسمي که به همين منظور در سفارت ايران در ژاپن برگزار شد، اسناد سياسي و اقتصادي مبادله شده ميان دو کشور با حضور مقامات ژاپني و اساتيد ايراني و ژاپني در محل سفارت ايران در توکيو به نمايش گذاشته شد.
در همين حال با وجود آن که سال 2009 ميلادي هشتادمين سالگرد برقراري روابط رسمي سياسي فيمابين جمهوري اسلامي ايران و ژاپن عنوان شد، اما آثار فرهنگي بسياري که در موزه هاي بزرگ ژاپن بخصوص در موزه شوسوئين در نارا پايتخت تاريخي اين کشور وجود دارد، حاکي از آن است که روابط دو کشور به چندين هزار سال پيش بازمي گردد.
در اين ميان جاده تاريخي و اقتصادي ابريشم که ايران را از طريق چين به ژاپن متصل مي کرد، نقش بسيار اساسي را نيز در برقراري ارتباط فرهنگي و سياسي ميان دو کشور و نيز گسترش همکاري هاي مشترک بر عهده داشته است.
سال 2008 ميلادي را نيز مي توان از جمله سال تحول نوين در روابط جمهوري اسلامي ايران و ژاپن دانست، زيرا در سال 2009 ميلادي و به دنبال توافقات انجام شده ميان مقامات جمهوري اسلامي ايران و ژاپن کميته هاي مشترک مشورتي دو کشور در زمينه هاي مختلف از جمله حقوق بشري، سياسي و قضايي در سطح مديران کل و معاونين وزير نشست هايي را در تهران و توکيو برگزار کردند که نتايج موفقي را براي دو کشور به همراه داشت.
اين رفت و آمدهاي سياسي مشترک در اين سال نيز که همزمان با آغاز هشتادمين سالگرد برقراري روابط سياسي و هفتادمين سالگرد امضاي مودت و پنجاهمين سالگرد اجرايي شدن موافقتنامه همکاري هاي فرهنگي ميان دو کشور صورت گرفت، با سفر " محمدباقر قاليباف" شهردار تهران، " محمد مهدي آخوند زاده" معاون وزير امور خارجه و " مجتبي ثمره هاشمي" مشاور ارشد و فرستاده ويژه رييس جمهور ايران به توکيو، نويد آغاز تحولي ديگر در روابط دو کشور در عرصه هاي مختلف از جمله در زمينه هاي سياسي و اقتصادي را به همراه داشت.
مقامات ايراني در جريان سفر به ژاپن ديدارهايي را با مقامات ارشد ژاپني از جمله نخست وزير و وزير امور خارجه اين کشور و همچنين اعضا و رييس گروه دوستي پارلماني ژاپن و ايران داشتند که در اين ديدارها به توافقاتي در زمينه هاي مختلف دست يافتند.
با توجه به جايگاه تاثير گذار و موثر جمهوري اسلامي ايران در عرصه هاي مختلف و به ويژه نقش ارزنده کشورمان در کمک به برقراري ثبات و امنيت در منطقه خاورميانه و عرصه هاي منطقه اي و بين المللي، " منوچهر متکي " وزير امور خارجه کشورمان نيز به دعوت دولت هاي ژاپن و پاکستان براي شرکت در کنفرانس بين المللي پاکستان به توکيو سفر کرد و علاوه بر شرکت در اين کنفرانس، با مقامات ارشد ژاپني از جمله " تارو آسو " نخست وزير و " هيروفومي ناکاسونه " وزير امور خارجه وقت اين کشور نيز ديدار و در مورد مسايل مورد علاقه دو کشور گفت و گو و تبادل نظر کرد.
در اين ديدارها مقامات ژاپني از جمهوري اسلامي ايران درخواست کردند تا نقش موثر و مفيد خود را در کمک به برقراري ثبات و امنيت در افغانستان، پاکستان و منطقه خاورميانه ايفا کند.
" هيروفومي ناکاسونه" وزير امور خارجه ژاپن نيز به دنبال سفر منوچهر متکي وزير امور خارجه کشورمان به توکيو، ديداري رسمي را از جمهوري اسلامي ايران، انجام داد.
ناکاسونه در اين سفر علاوه بر ديدار با منوچهر متکي همتاي ايراني خود، با دکتر " محمود احمدي نژاد " رييس جمهور و برخي مقامات ارشد ايراني ديدار و در مورد مسايل مورد علاقه دو کشور از جمله توسعه مناسبات فيمابين در عرصه هاي مختلف ، همکاري هاي منطقه اي و بين المللي گفت و گو و تبادل نظر کند.
ناکاسونه در ديدار با مقامات ارشد ايراني به توافقاتي در زمينه افغانستان و همکاري مشترک ژاپن و جمهوري اسلامي ايران در خصوص کمک به بازسازي افغانستان، مبارزه با تروريسم، قاچاق مواد مخدر و همچنين کمک به برقراري ثبات و امنيت در کشورهاي منطقه از جمله افغانستان، دست يافت.
دکتر " سعيد جليلي " نماينده مقام معظم رهبري و دبير شوراي عالي امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران نيز در آخرين مرحله از سفر مقامات ارشد ايراني و ژاپني به کشورهاي يکديگر اخيرا به ژاپن سفرکرد و در ديدار با " يوکيو هاتوياما " نخست وزير، " کاتسويا اوکادا" وزير امور خارجه و جمعي ديگر از مقامات ارشد ژاپني با آنها در مورد مسايل مختلف مورد علاقه دو کشور از جمله بررسي آخرين تحولات در خصوص روابط دو کشور، همکاري هاي منطقه اي و بين المللي گفت و گو و تبادل نظر کرد.
جليلي که براي نخستين بار به ژاپن سفر مي کرد در مدت اقامتش در اين کشور از نيروگاه کاشيوازاکي کاريوا، بزرگترين نيروگاه هسته اي توليد برق جهان و شهر هيروشيما که توسط نظاميان آمريکايي در اواخر جنگ جهاني دوم مورد حمله اتمي قرار گرفته بود بازديد کرد.
جمهوري اسلامي ايران در حال حاضر يکي از کشور هاي بزرگ تامين کننده نفت خام ژاپن بشمار مي رود و فقط در سال 2008 ميلادي حجم مبادلات تجاري دو کشور به بيش از 20 ميليارد دلار رسيد.
در اين مدت با وجود آن که ژاپن که اقتصادش به ويژه بر صادرات و بالاخص صادرات خودرو متمرکز است، متاثر از بحران هاي مالي در نيمه دوم سال 2008 ميلادي در بازارهاي مالي جهان شده بود، اما آمار سازمان تجارت خارجي اين کشور (جترو) حاکي از آن است که صادرات اين کشور به جمهوري اسلامي ايران از جمله صادرات خودرويي با افزايش بيش از 100 درصدي نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن روبرو شده است.
" سيد عباس عراقچي " سفير جمهوري اسلامي ايران در توکيو ضمن مثبت ارزيابي کردن روابط تهران توکيو در ابعاد مختلفي نظير ابعاد سياسي و اقتصادي، مي گويد: اين موضوع نشان مي دهد که ظرفيت هاي زيادي در زمينه هاي مختلف سياسي، اقتصادي و فرهنگي براي توسعه روابط ايران و ژاپن وجود دارد.
عراقچي با تاکيد بر اين که روابط خوب و دوستانه دو کشور نبايد تحت تاثير کشورهاي ثالث قرار گيرد، افزود: جمهوري اسلامي ايران و ژاپن دو کشور بزرگ و داراي تمدن کهن در دو سوي قاره آسيا هستند و دو شريک مطمئن براي يکديگر در شرق و غرب آسيا محسوب مي شوند.
وي اضافه کرد:در طول بيش از يکصد سال گذشته، سياست و نوع نگاه ايران به ژاپن تفاوتي نکرده است و سال گذشته ميلادي نيز سال بسيار خوبي در روابط دو کشور بود.
وي به حضور شرکت هاي ژاپني در جمهوري اسلامي ايران اشاره کرد و اظهارداشت: شرکت هاي ژاپني بسيار علاقمند به کار در ايران هستند و هم اکنون نيز 38 شرکت و بانک ژاپني در ايران نمايندگي دارند و تمامي پروژه هايي که اين شرکت ها در صنعت نفت و گاز و پتروشيمي در ايران گرفته بودند به خوبي در حال اجرا است.
عراقچي با اشاره به اين موضوع که ايران قسمت قابل توجهي از منابع ارزي خود را به صورت واحد ين در ژاپن نگهداري مي کند، خاطرنشان کرد: اين مساله به نوبه خود ظرفيت هاي بسيار زيادي را براي ارتقاي سطح روابط تجاري و اقتصادي ميان دو کشور فراهم مي کند.
سفير جمهوري اسلامي ايران در ژاپن همچنين ياد آور شد که ايران در توسعه برنامه صلح آميز هسته اي خود از مدل ژاپن استفاده مي کند.
عراقچي با بيان اينکه اشتراکات جمهوري اسلامي ايران و ژاپن در زمينه هسته اي بسيار نزديک است، يادآور شد که هر دو کشور از قربانيان سلاح هاي کشتارجمعي در جهان هستند و در زمينه خلع سلاح و عدم اشاعه تسليحات هسته اي در جهان نيز داراي ديدگاه ها و سياست هاي مشابه هستند.
به گفته عراقچي، حتي برنامه هسته اي وتوليد انرژي براي مقاصد صلح آميز دو کشور نيز کاملا مشابه همديگر است و بر اين اساس نيز ايران مدل ژاپن را در برنامه هسته اي خود مد نظر داشته و از همين برنامه پيروي مي کند.